Column: archief

Mayday Mayday

Door: Theo Wildeboer

Ongelukken tijdens het vliegen, die kunnen gebeuren. Maar wat te zeggen van piloten die willens en wetens de lucht in gaan, terwijl ze weten dat ze onvoldoende brandstof hebben om zelfs een kleine crisis te kunnen overleven? Dat is onverantwoord gedrag.

Als ik kijk naar de huidige situatie van veel scholen, dan moet ik denken aan 26 juli 2012.

Dat was de dag dat er drie vliegtuigen van Ryan Air werden omgeleid. Ze zouden naar Madrid vliegen, maar er was onweer op komst, dus moesten ze na wat omzwervingen uiteindelijk landen op het vliegveld van Valencia. Normaal zou dat geen enkel probleem mogen zijn: een betrouwbare piloot zorgt ervoor dat hij altijd genoeg kerosine aan boord heeft om die paar extra mijl af te leggen.
Zo niet deze drie piloten! Achteraf bleek dat zij zich door de firma Ryan Air zo onder druk hadden laten zetten dat ze met te weinig reservebrandstof waren opgestegen. Hoe lichter de lading, des te goedkoper het vliegen, nietwaar? Op het laatste druppeltje brandstof haalden ze nog net Valencia. Wat een risico en wat een gebrek aan vakmanschap en verantwoordelijkheidsbesef. 


Waarom moet ik hieraan denken als ik naar scholen kijk?

Als ik op scholen kom, dan probeer ik altijd mijn oren en ogen open te houden. En ik spreek met veel meesters en juffen overal in den lande. En u moet het mij maar vergeven als ik te zwartgallig ben, maar ik merk dan toch dat ik steeds vaker collega’s ontmoet die voor schooltijd nog moeten bedenken wat ze gaan doen. En zich daar ook niet voor schamen! De dag ervoor waren ze immers druk met vergaderen, nakijkwerk en die administratieve rompslomp. Bovendien was er ook een ouderavond en de rapporten moesten klaar. Tja, wat wil je dan? Hier een kopietje, wie heeft die handleiding? Oh ja, wat gaat we doen met Pieter en Rob, die de instructie eigenlijk niet kunnen volgen? Straks maar even zien… nu geen tijd.

Als dat wat voor piloten geldt, ook van toepassing is op leerkrachten, dan roep ik over de radio naar iedere schooldirecteur in Nederland: Mayday Mayday. Er zijn op dit moment bij u leerkrachten, en misschien wel meer dan u denkt, die zich niet of slecht voorbereiden, omdat ze het gevoel hebben te veel onder druk te staan van oneigenlijke zaken. Geen tijd. Dan maar even improviseren.

Moeten we hiervoor begrip hebben en het maar laten gaan? En dan maar samen wachten waar en wanneer de kist uit de lucht valt? Nee, natuurlijk niet! We weten met z’n allen heel goed dat méér dan 25% van de instructielessen door de inspectie als ‘ondermaats’ wordt beoordeeld. Dit percentage kan in de praktijk nog wel hoger liggen. Alle reden dus om de blik niet af te wenden.

Schooldirecteuren zouden naar mijn overtuiging alles in het werk moeten stellen om leerkrachten op hun school de ruimte te bieden voor hun kerntaak: lesgeven. Weg met de praatcultuur op de scholen en weg met het creëren van schijnzekerheid door alsmaar meer te laten administreren.

Hanteer als vuistregel dat leerkrachten 85% van hun werktijd moeten kunnen besteden aan lesgeven en de voorbereiding daarop. Wedden dat dit de opbrengsten omhoog stuwt? 

En voor leerkrachten is mijn boodschap: alles wat aandacht krijgt, groeit. Toch? Knok voor professionele ruimte, zodat je iedere dag goed uitgerust en voorbereid met je lessen kunt starten. 

Welcome on board, we hope you will enjoy your trip.