Column: archief

Groepsplannen? Van wie eigenlijk en waarom?

Door: Jaap de jonge

Veel basisscholen hebben het momenteel druk met het zogenaamde ‘handelingsgericht werken’. In de vorm van groepsplannen wordt geprobeerd de kwaliteit van het onderwijs te verhogen. Als we de berichten mogen geloven, dan is ook in uw schoolteam sprake van een – al dan niet vermeende – forse toename van de toch al hoge werkdruk, o.a. als gevolg van deze planlast. De noodzaak om het onderwijs af te stemmen op de onderwijsbehoeften van leerlingen komt steeds meer onder druk te staan. Dat was op deze manier niet de bedoeling. Stop dus met die plannen met veel tekst en weinig inhoud.

Het moet niet gekker worden. Om les te kunnen geven is het natuurlijk handig om even op te schrijven wat je morgen met je klas wilt gaan doen en hoe je dat organiseert, met name wanneer je je zorgleerlingen extra aandacht wilt geven. Maar nu moet je ook nog eens een groots en meeslepend groepsplan opstellen, zonder dat duidelijk is van wie dat nu eigenlijk moet.

Zo’n plan betekent niet alleen dat je je groep in niveaus indeelt, nee, je moet kolommen vol schrijven over welke doelen je nastreeft en welke lesstof je wilt gaan behandelen. Maar dat staat toch allemaal netjes in de lesmethodes die je gebruikt? En dan moet je van ieder kind ook nog eens de onderwijsbehoeften opschrijven. Maar dat had je voor je zorgleerlingen toch al gedaan?

En bij al die onderwijsbehoeften moet je dan weer een aparte aanpak verzinnen. Maar dat doe je toch al als je differentieert?

En voor je überhaupt aan zo’n plan begint, moet je een uitgebreid groepsoverzicht opstellen waar je dan met het nodige knip- en plakwerk je plannen weer mee vol krijgt.

Natuurlijk moet de intern begeleider dit allemaal coördineren en mag de schoolleider dit weer controleren. Maar wie wordt hier nu eigenlijk beter van? Was hier vraag naar, vanuit de leerkrachten? Vanuit de inspectie? Ik krijg niet de indruk. Zaten de intern begeleiders hierop te wachten? Ook dat lijkt er niet echt op.

Intussen staat de schoolontwikkeling voor enige jaren nagenoeg stil, want menig school heeft een meerjarenplan opgesteld om achtereenvolgens voor alle vakgebieden die groepsplannen in elkaar te zetten. Dus is er nauwelijks tijd meer voor andere zaken.

De planmatige uitvoering van de zorg voor zorgleerlingen is plotsklaps verdwenen, want handelingsplannen schrijft niemand meer. Dat was beloofd! Als je groepsplannen zou gaan schrijven, hoefde je dat niet meer te doen.

Schoolleiders moeten hun gezond verstand gebruiken. Wat is het doel van deze plannen en op welke manier kunnen we dat doel het best bereiken? Zijn de groepsplannen wel nodig c.q. zijn de groepsplannen in hun huidige vorm effectief?

Een scherpe dagplanning en een enkel handelingsplan zijn – mits SMART opgesteld – meer dan voldoende om leerkrachtgedrag te sturen in de richting van afstemming. Ook nu blijkt weer eens dat het vele al te vaak de vijand van het goede is.